หมอเผยอาการ โรค VKH หลังกิต Three Man Down ป่วยหนัก

"วันนี้ในรายการกรรมกรข่าวช่อง 3 คุณ "กิต Three Man Down" ได้ออกมาเปิดใจถึงเรื่องอาการป่วย ซึ่งคาดว่าน่าจะเป็นโรคภูมิคุ้มกันทำลายตา (VKH) หลายคนอาจจะคิดว่านี่เป็นเรื่องพักผ่อนน้อย เครียด ภูมิตก หรือทำงานหนัก แต่ความจริงคือโรคบางอย่างไม่ได้เริ่มจากตา ไม่ได้เริ่มจากความดัน ไม่ได้เริ่มจากเบาหวาน แต่อาจเริ่มจาก "ภูมิคุ้มกันจำผิด" แล้วค่อย ๆ ทำลายร่างกายตัวเองแบบเงียบ ๆ ครับ ซึ่งวันนี้ผมจะพาทุกคนมารู้จักอาการพวกนี้ให้เข้าใจ รู้ไว้เราก็จะได้รับมือจากโรคนี้ได้ทันครับ

โรคภูมิคุ้มกันทำลายตา (VKH) คืออะไร? เกิดขึ้นกับใครได้บ้าง?
โรค VKH (Vogt-Koyanagi-Harada Syndrome) คือโรคที่เกิดจาก ภูมิคุ้มกันจำผิด คิดว่าเซลล์เม็ดสีในร่างกาย (melanocytes) เป็นศัตรู แล้วส่งภูมิคุ้มกันเข้าไปทำลาย โดยเป้าหมายหลักคือ ตา จอตา ชั้นคอรอยด์ เยื่อหุ้มสมอง ผิวหนัง และเส้นผม จึงไม่ได้เป็นแค่โรคตา แต่เป็น "โรคภูมิคุ้มกันทั้งระบบ" ที่แสดงอาการเด่นทางตานั่นเอง

มักพบในคนเอเชียรวมถึงคนไทย อายุประมาณ 20-50 ปี พบในคนแข็งแรงทั่วไปได้ ไม่จำเป็นต้องมีโรคประจำตัว ไม่ต้องเป็นกลุ่มเสี่ยงเรื้อรัง และมักเริ่มจากอาการเหมือนไข้หวัด ปวดหัว ก่อนจะลามมาที่ตาแบบเฉียบพลัน เลยทำให้หลายคนพลาดช่วงวินิจฉัยระยะแรกโดยไม่รู้ตัวครับ

2. ไข้ ปวดหัว ก่อนตามัว
ผู้ป่วยจากโรคนี้หลายคนเลยครับที่ไม่ได้เริ่มจากอาการทางตา แต่เริ่มจาก "มีไข้ ปวดหัว หนังศีรษะเสียวแปลบ" คล้ายหวัดหรือไมเกรน เพราะภูมิคุ้มกันไปโจมตีเซลล์เม็ดสีในเยื่อหุ้มสมองก่อน ทำให้คนไข้มักไปหาหมออายุรกรรม กว่าจะถึงหมอตา บางรายจอตาเริ่มมีน้ำขังแล้วครับ

3. ปวดตา ตาแดง สู้แสงไม่ได้
และเมื่อโรคเข้าสู่ระยะตาอักเสบ ก็จะเริ่มมีอาการปวดตา ตาแดง แพ้แสง มองภาพบิดเบี้ยว ภาพมัวลงเร็วภายในไม่กี่วัน ซึ่งนี่ไม่ใช่ลักษณะของสายตาสั้นหรือสายตาเอียงธรรมดานะครับ แต่เป็นการอักเสบลึกในลูกตา (Uveitis)

4. เสี่ยงจอตาพังถาวร ถ้ารักษาช้า
ถ้าไม่ได้กดภูมิคุ้มกันให้เร็วพอ น้ำจะขังใต้จอประสาทตานาน ทำให้โครงสร้างจอตาเสียหาย เกิดภาวะเม็ดสีถูกทำลาย จอประสาทตาเปลี่ยนสี (Sunset glow fundus) และเสี่ยงตาบอดถาวร ซึ่งไม่สามารถฟื้นกลับมาเหมือนเดิมได้ครับ

5. โรคนี้ไม่ใช่โรคตา แต่คือ "โรคภูมิคุ้มกัน"
โรค VKH ที่เจอไม่ใช่แค่ตาอักเสบครับ แต่คือโรคที่ภูมิคุ้มกัน "จำผิด" คิดว่าเซลล์เม็ดสีเป็นศัตรู แล้วโจมตีทั้งตา สมอง ผิวหนัง และเส้นผม จึงอาจเห็นอาการร่วม เช่น ผมหงอกเป็นหย่อม ผิวด่างขาว ตามัว ปวดหัว และอาการทางระบบประสาทร่วมด้วย

6. การรักษาต้องเร็ว แรง และนาน
ซึ่งการรักษาหลัก ๆ คือการใช้สเตียรอยด์ขนาดสูงเพื่อกดภูมิอย่างรวดเร็ว ลดน้ำขังใต้จอตา และต้องค่อย ๆ ลดขนาดยาเป็นเวลาหลายเดือนถึงเป็นปี ห้ามหยุดยาเร็ว เพราะโรคนี้กำเริบซ้ำได้ง่าย และทุกครั้งที่กำเริบ = ความเสี่ยงตาบอดถาวรก็จะสูงขึ้นด้วยนะครับ

7. อาการแบบนี้ = ควรเจอหมอตาทันที
ถ้าใครมีอาการ มองเห็นดำตรงกลางภาพ, ตามัวเร็ว, ปวดหัวร่วมกับตาแดง, สู้แสงไม่ได้, ไข้แล้วตามัวในไม่กี่วัน → ไม่ควรรอดูอาการเองครับ เพราะนี่ไม่ใช่ปัญหาทางสายตา แต่คือสัญญาณของโรคภูมิคุ้มกันที่กำลังทำลายดวงตานั่นเองครับ

สรุปสั้นแบบเข้าใจง่ายนะครับ VKH ก็คือโรคที่ภูมิคุ้มกันทำร้ายตาเอง เริ่มจากมีไข้ ปวดหัว → ตามัว → มืดตรงกลางภาพ → น้ำขังใต้จอตา ถ้ายิ่งรักษาช้า = เสี่ยงตาบอดถาวรสูง และการรักษาต้องกดภูมิเร็ว ต่อเนื่อง และนาน หยุดยาเร็วไม่ได้ เพราะกำเริบซ้ำได้ง่ายมาก โรคภูมิคุ้มกันทำลายตาไม่ใช่เรื่องไกลตัวเลย อาการแค่เล็กน้อยก็อาจซ่อนโรคร้ายได้ ถ้าการมองเห็นผิดปกติรีบพบแพทย์ทันที จะช่วยรักษาการมองเห็นไว้ได้ก่อนสายเกินไปครับ